Porównanie umowy zlecenia i umowy o dzieło

30 maja 2016

Umowa zlecenia oraz umowa o dzieło to umowy cywilnoprawne, w odniesieniu do których zastosowanie znajdują postanowienia kodeksu cywilnego. Jednakże w praktyce różnią się one pomiędzy sobą funkcjami oraz skutkami, jakie wywołują.

Przedmiot umowy i odpowiedzialność wykonawcy

Różnice pomiędzy umową zlecenia a umową o dzieło są widoczne w wielu obszarach. Jednym z nich jest przedmiot umowy oraz wiążąca się z tym odpowiedzialność wykonawcy. W przypadku umowy o dzieło mówi się o umowie rezultatu. Dzieło musi spełniać kilka warunków, m.in.:

  • mieć charakter materialny bądź niematerialny, przy czym dzieła o charakterze niematerialnym powinno dać się utrwalić w postaci określonych przedmiotów materialnych,
  • być samoistne, co oznacza istnienie niezależnie od wykonawcy,
  • być obiektywnie pewne co do osiągnięcia.

Umowa zlecenia natomiast jest określana mianem umowy starannego działania, co oznacza tyle, że jej celem jest działanie, które może – lecz wcale nie musi – doprowadzić do osiągnięcia określonego efektu. Mówiąc innymi słowy, chodzi tu o dokonanie określonej czynności prawnej.

Co się natomiast tyczy odpowiedzialności wykonawcy za realizację postanowień umowy, to wykonawca umowy o dzieło odpowiada za jej rezultat, zaś zleceniobiorca nie ponosi odpowiedzialności za jej końcowy efekt – podejmuje się tylko wykonania czynności z należytą starannością.

Odpłatność umowy

Z tytułu umowy o dzieło wykonawcy zawsze przysługuje wynagrodzenie, którego wysokość należy określić w umowie. Z umową zlecenia sprawa przedstawia się zaś tak, że może być ona zarówno odpłatna, jak i nieodpłatna – oczywiście stosowne postanowienia w tej sprawie muszą zostać uwzględnione w umowie, a szczegóły zależą już od ustaleń stron.

Kwestie podatkowe, koszty uzyskania przychodu i składki ZUS

Kolejnym niezwykle ważnym aspektem pojawiającym się na okoliczność omawiania różnic pomiędzy umową zlecenia a o dzieło są kwestie podatkowe oraz dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne. Od obu prezentowanych umów odprowadzana jest zaliczka na podatek dochodowy. Przy tej sposobności pojawia się uwaga odnośnie kosztów uzyskania. W przypadku umowy zlecenia i o dzieło jest opcja obniżenia podstawy opodatkowania o zryczałtowane koszty uzyskania przychodu. Przyjmuje się, iż umowa zlecenia to 20 proc. kosztów uzyskania przychodów, zaś umowa o dzieło to 50 proc. kosztów uzyskania przychodów.

Umowa o dzieło nie stanowi podstawy do naliczania składek ZUS, zaś umowa zlecenia jest co do zasady objęta obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi – przepisy dokładnie regulują zasady uiszczania składek.

Wypowiedzenie umowy

Umowę zlecenia można co do zasady wypowiedzieć w dowolnym momencie – prawo te przysługuje każdej ze stron, ale pod określonymi warunkami:

  • zleceniodawca jest zobowiązany zwrócić wydatki poczynione przez zleceniobiorcę w celu należytego wykonania zlecenia, a w razie odpłatnego zlecenia musi wypłacić zleceniobiorcy część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom – a jeśli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, powinien także naprawić szkodę,
  • zleceniobiorca ponosi odpowiedzialność za szkodę, gdy zlecenie jest odpłatne, a wypowiedzenie nastąpiło bez istotnego powodu.

Przy umowie o dzieło muszą zaistnieć konkretne okoliczności, by mogło dojść do jej wypowiedzenia. Dzieje się tak np. w następujących sytuacjach:

  • z uwagi na znaczne podwyższenie wynagrodzenia kosztorysowego,
  • w momencie wykrycia wad po odebraniu dzieła, gdy nie ma czasu na ich usunięcie,
  • z powodu sprzecznego z umową wykonawstwa,
  • z powodu opóźnień w wykonywaniu dzieła.

Osobiste wykonanie umowy

Przy umowie zlecenia zleceniobiorca zobowiązuje się do osobistego wykonania powierzonych mu czynności. Przy umowie o dzieło natomiast istnieje możliwość powierzenia czynności osobie trzeciej, aczkolwiek strona podpisująca umowę musi mieć świadomość tego, iż ponosi pełną odpowiedzialność za działania osoby trzeciej.

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *